وضع ايران يكى از اين صدراعظم جويا شود كه متصل شهرت مىدادى كارهاى خودت را كه امسال مواجبها اين‌طور مىشود ، قشون آن‌طور خواهد شد ، گمركات به وضع تازه مىشود ، مستوفيها از ميانه مىروند ، ناصر الملك استيفاى ايران را مثل انگليس خواهد نمود . چه‌وقت اين كارهاى عمده را فيصل مىدادى و قرار آن را مىگذاشتى كه احدى نمىديد و اجزاء آن معلوم نبود [ و ] محل و مكان آن ناپيدا [ بود ] . از صبح تا غروب كه مشغول خواندن كاغذ فلان طلبه يا فلان بختيارى يا فلان دزد بودى . بهرجهت هيچ‌كار خوبى نكرد و از عهده‌اش بيرون بود . تمام مردم منزجر از او . همه‌كس خوشحال است . گفتند سه روز بود وزير بقايا به خانه‌اش مىرفت كه استعفا بنويس جواب مىداد حضورا استعفا خواهم كرد و حضورا مطالب ديگر معروض مىداشت . تا امروز صبح هم على الرسم خلوت بود . بعد از ناهار آشكار گفته بودند . اجزاء خودش مطلب را رسانيده بودند . سوار كالسكه شده رفت . وزير بقايا از دنبال مهر و خرقه و قلمدان و شرابه را خواسته بود . او هم تمثال و دو نشانى كه از آذربايجان گرفته بود مزيد آن نموده غروب به سمت الهيهء شمران رفت . انتصابات جديد امورات از اين‌رو شهرت دارد كه مرحمت شده : وزارت داخله با عين الدوله ، وزارت ماليه با نظام السلطنه ، وزارت عدليه و تجارت به ناظم الدوله ، وزارت پست يا صنيع الدوله ، وزارت وظايف و اوقاف به قائم‌مقام . صرف و نحو در بله گفتن امين الدوله ماحصل اين صدارت آن شد كه كار موروثى و چندين ساله‌اش از ميانه رفت و عزت و حرمت فوق العاده‌اى كه داشت همان‌طور . بيعرضگى خودش را هم بطور تحقيق بر مردم معلوم داشت . مشق صدارت را در مدت انتظار تمامش را به آرام راه رفتن و يواش حرف زدن و بله‌هاى مختلف گفتن كرده بود . شخصى مىگفت اگر از انواع و اقسام بله‌هاى صدراعظم بخواهند صرف و نحوى بنويسند مفصلتر از كتابهاى صرف و نحو عربى خواهد شد . هر بله‌اش معنى عليحده داشت و تمام صيغ در بله‌هاى او بود . در اين اواخر بعضيها خوب ملتفت مىشدند . مثلا معنى اين « بله » تغيّر است ، اين يكى التفات است ، آن يكى ماضى ، مضارع ، اسم مفعول ، اسم فاعل ، امر و نهى و غيره و غيره . هيچ‌كس